Tim 16 lub 12 hlis, nco txog cov Tim Khawv nyob Xoos Qhos (Martyrs of Songkhon)

Xyoo 1940 nyob rau Thaib teb, cov nom tswv nrog cov Fab Kis hauv Los Tsuas teb thiab Cob Tsib teb ua tsov ua rog. Cov nom tswv yuam tsoom pej xeem kom coj kev cai teev hawm Phus Thas, tsis pub coj lwm txoj kev teev hawm. Leej twg ntseeg lwm txoj kev teev hawm mas lawv hais tias cov neeg ntawd tsis yog cov tseem neeg Thaib.
Yog vim tej kev txeeb teb txeeb chaw thiab tej kev teev hawm no, mas tej nom tswv thiaj li tau hiam cov pej xeem uas tig los yuav lub siab tshiab ua neeg ntseeg. Xyoo 1940 yuav luag dua, cov nom tswv Thaib xa ib tug tub ceev xwm mus rau hauv lub zos Xoos Qhos (Songkhon) kom quab yuam cov ntseeg.
Thaum tus tub ceev xwm tuaj txog hauv lub zos, mas cov ntseeg ua siab loj tsis ntshai nws. Tus uas ntseeg zoo tshaj cov yog tus Xib Hwb Xiv Foos (Philip Siphong). Nws yog tus coj cov ntseeg hauv lub zos no.
Thaum tus tub ceev xwm tuaj txog, nws nqa ib tsab ntawv ncaj qha mus rau tus Xib Hwb thiab hais kom nws mus ntsib cov nom tswv loj tom nroog. Yog hnub tim 15 lub 12 hlis xyoo 1940, nkawd thiaj li ua ke caij nees zab mus tom nroog. Thaum nkawd tuaj txog ze ntawm lub zos Phas Lus Kas (Phaluka), ces tus tub ceev xwm muab tus Xib Hwb tua tuag.
Ob peb hnub tom qab, tus tub ceev xwm rov tuaj dua, nws tuaj ntsib 2 tug Phauj uas hu ua Phauj As Nyes Phis Las (Agnes Phila) thiab Phauj Lus Xias Khaas Npaas (Lucia Khambang). Tus tub ceev xwm lam hais ib co lus zoo rau 2 tug Phauj tab sis nyob hauv nws nruab siab, nws twb npaj ua phem rau nkawd lawm. Tus tub ceev xwm cov lus yog hais li no “Txij no mus lawm yav tom ntej, mas peb yuav tsis hiam cov neeg ntseeg ntxiv lawm, yog tias neb kam ua ib yam me me los zeem tseeb tias neb yog neeg Thaib tiag. Yam li neb yuav hloov neb cev khaub ncaws Phauj los mus hnav tiab xws li tas tsoom poj niam nyob hauv lub zos no.”
Ob tug Phauj nkawd tsis ceev faj, nkawd thiaj li teb rau tus tub ceev xwm tias “Ua kuj ua xwb, yog tias qhov no nqa tau txoj kev thaj yeeb rov los rau hauv lub zos”.
Thaum cov ntseeg ua hmoov tsuj xeeb Yes Xus, tus tub ceev xwm tuaj hais kom sawv daws sib sau nyob hauv lub tsev teev Ntuj. Thaum sawv daws sib sau tas lawm, tus tub ceev xwm nthuav ib tsab ntawv los nyeem rau cov ntseeg tias “Kev cai ntseeg Ntuj nyob hauv lub zos Xoos Khoos no, mas yuav tsum muab rhuav pov tseg kom tas huv si. Yog tus twg tsis kam thim kev ntseeg, mas kuv yuav muab nws tua kom tuag tam sis ntawd.”
Thaum rov los tsev, 2 tug Phauj, niam Phus Thas (Phuttha) thiab 3 tug ntxhais yog Npum Xiv, Npuas Khaiv, thiab Xus Vaas (Butsri, Buakhai, Suwan);lawv sib txoos los sau ib tsab ntawv mus cuag cov nom. Lawv sau tias ‘Peb cov sau tsab ntawv no, mas peb tsis kam zwm rau dab phem ib zaug li. Peb ntseeg ruaj nreb tias tas ib zeej tsoom neeg txoj kev cawm yog txhawv ntawm Leej Pleev txoj kev li kev cai xwb thiab yog nyob hauv nws txoj kev li kev cai xwb, peb thiaj li yuav tau mus pem Tswv Ntuj lub Ceeb Tsheej. Nej kav tsij qhib Tswv Ntuj lub Ceeb Tsheej cov qhov rooj rau peb los mas! Nej kav tsij ua nej tej hauj lwm kom tom thawj los mas! Peb qhia tseeb rau nej tias, peb lub neej txoj sia yog nyob hauv Huab Tais Tswv Ntuj txhais tes. Nej txhob ncua ntev los ua nej tej hauj lwm kom tiav. Thaum dhau lub caij uas peb mus cuag Tswv Ntuj lawm, mas peb yuav nco ntsoov txog nej. Thov kom nej nkag siab zoo txog tej hauj lwm uas peb yuav tsum ua, vim peb yog neeg ntseeg. Yog tias nej to taub zoo mas peb yuav nco nej tshav ntuj, ces thaum ntiaj teb kawg, nej thiab peb thiaj li yuav rov pom ntsej pom muag.’
Lawv xaus tsab ntawv tias “Tswv Ntuj, thov koj pab peb ua siab loj kom peb thiaj li yuav ua tau koj cov tim khawv. Tas nrho peb cov nyob ntawm no, peb puav leej hais rau koj Tswv Ntuj, ib yam nkaus.”
Tag kis, Npuas Khaiv ntshai heev, ces nws thov cov Phauj tso nws mus tsev. Thaum nws rov mus txog tsev, nws tus niam ntxawm hu ua Khaas Phais (Khamphai) muaj 14 xyoos nug nws tias ua cas nws rov los tsev. Nws hais qhia rau, ces Khaas Phais thiaj li hloov ris tsho, tu zam, thiab sawv kev mus tom cov phauj tsev, mus hloov nws tus ntxhais xeeb ntxwv chaw hliv nws roj ntsha.
Thaum cov neeg nyob hauv lub zos hnov txog tsab ntawv, lawv paub tias tus tub ceev xwm kawg yeej yuav ua ib yam dab tsi tsis zoo rau cov Phauj lawv xwb.
Thaum sawv daws hnov li no tas, txawm muaj 4-5 tug neeg ntseeg tuaj hais rau cov Phauj tias “Muaj xwm dab tsi, thov nej qhia peb paub, peb kuj yuav raws nej qab mus thiab. Tab txawm peb yuav tsum raug kaw hauv tsev loj faj los raug tuag kuj xij li ntag.”
Tus yawg no, nws muaj ib tug ntxhais hnub nyug 13 xyoos, hu ua Khaas Xoov (Khamson), nws hnov tias nws txiv hais ib co lus zoo li ntawd rau cov phauj, ces nws thiaj li hais rau nws txiv tias nws yuav mus tom cov phauj thiab. Nws txiv teb tias “Mus kuj mus los mas, koj mus ua ntej mog!”
Nyob lub zos ntawd, muaj ib tug ntxhais 13 xyoos hu ua Khaas Phoos (Khamphon), thaum nws hnov tsab xov tsis zoo ntawd, nws tab tom nrog nws pog dob nroj hauv daim teb zaub, nws tso daim teb zaub tseg, nws ua ib siab mus ua Leej Pleev tus tim khawv thiab.
Yav hnub qaij, kwv yees 3 teev, tus tub ceev xwm tuaj txog ntawm cov Phauj tsev. Nws qw nrov nrov tias “Nej sim hais saib, nej tus Huab Tais Tswv Ntuj uas nej hais tias nws yog tus tsim ntuj tsim teb, mas qhov kawg, nej yuav tso nws pov tseg los tsis tso?”
Lawv teb tias “Peb tsis tso ib zaug li.”
Tus tub ceev xwm thiaj li rov mus nqa nws rab phom tom tsev tuaj. Tib lub sij hawm ntawd, 2 tug Phauj thiab lawv cov phooj ywg sawv kev mus tom thaj toj ntxas. Thaum lawv mus txog, lawv txhos caug teev Ntuj twj ywm.
Ib me ntsis ntxiv, tus tub ceev xwm nrog nws cov neeg tuaj txog. Lawv los ntawm 2 tug Phauj thiab cov phooj ywg xub ntiag. Lawv tua 20 phom, ces lawv xav tias sawv daws tuag tas lawm, lawv thiaj li rov mus tsev.
Ib tug ntseeg hauv lub zos hu ua Xav Lij (Sali) taug lawv sawv daws qab mus xyuas, nws pom tas ib puas tsab yam uas cov tub ceev xwm ua rau lawv. Dhau lub caij cov tub ceev xwm rov mus tsev lawv, nws thiaj li los xyuas cov neeg raug tua ntawd. Thaum nws los txog, nws pom tias Phauj As Nyes tseem tsis tau tuag, nws sab sab kawg tab sis tseem hais tau lus. Xav Lij hais rau Phauj As Nyes tias “Kuv tus Phauj, koj tsis tau tuag puas yog?”
Phauj As Nyes teb nws tias “Ntshai yog vim kuv tau ua ib qho txhaum loj tas nrho li, ces Huab Tais Tswv Ntuj thiaj cia kuv raug txom nyem ntev dua sawv daws.”
Xav Lij mus xyuas tas nrho sawv daws, ces nws pom tias 4 leeg twb tuag lawm, yam li Phauj Lus Xias, niam Phus Thas, tus ntxhais Npum Xiv, thiab tus ntxhais Khaas Phais. Hos tus ntxhais Khaas Phoos tseem ntsaj ntsaj. Nws hais rau Xav Lij tias “Mob kuv heev kawg nkaus li, ntshai kuv ua ib siab tsis tuag ua Yes Xus tim khawv lauj!”
Tab sis Xav Lij pom tias tus me ntxhais no, nws ib txhais taw los ntshav loj kawg nkaus li, ces nws hais rau tus ntxhais tias “Kuv tus me maiv, tam sim no, ntshai tsam yuav kho tsis tau koj lawm. Ces kuv yuav mus hu cov tub ceev xwm kom lawv rov tuaj tua ib phom dua rau koj ntxiv.” Tus me ntxhais teb tias “Ua li los mas.”
Hos tus ntxhais Khaas Xoov hais tias “Ua cas kuv tsis raug ib qho me me kiag li.” Xav Lij teb rau nws tias “Ntshai yog Tswv Ntuj tsis tau hu koj los mus ua tim khawv. Koj rov mus tsev los mas.”
Hnub tim 22 lub 10 hli xyoo 1989, Vaj Qhia Zam Paj Lug tim 2 tsa lawv 7 leej ntawd ua Tim Khawv.



